|
Stowarzyszenie FRAGILE zaprasza do
Œródmiejskiego Oœrodka Œródmiejski Oœrodek Kultury w Krakowie
29 - 30 maja 2014 r.
Projekt poetycko-muzyczny: "Namuz(yk)owywanie poezji"
Dzieñ pierwszy
I. Poezja Zbigniewa Herberta a muzyka Przemys³awa Gintrowskiego
Prowadzenie: dr hab. Marek Karwala
Tematyka wyk³adu:
- mówiæ bêdziemy o próbie umuzycznienia tekstów uznanych za pe³ne i skoñczone, w których teoretycznie nie ma ju¿ miejsca na muzykê, w zwi¹zku z ogromnym zagêszczeniem kontekstów kulturowych, które muzyka mog³aby tylko zag³uszyæ;
- krótko o owych kontekstach kulturowych, a tak¿e o istocie tradycji z perspektywy kulturowej, filozoficznej, literackiej; Biblia, mitologie (g³ównie œródziemnomorskie), sztuki piêkne jako punkty odniesienia i inspiracja dla poety;
Warsztaty:
- próby pisania utworów lirycznych nawi¹zuj¹cych do wybranych przez uczestników krêgów tradycji (poezja refleksyjna o nastawieniu: metafizycznym, filozoficznym…); ekfraza, czyli rodzaj artystycznego opisu dzie³a sztuk ikonicznych; poetycka refleksja nad wybitnymi lub jedynie ulubionymi kompozycjami muzycznymi),
- uczestnicy warsztatów mog¹ siê staraæ pisaæ „w manierze” Zbigniewa Herberta, czego efektem by³yby wypowiedzi na kszta³t pastiszu (obecnoœæ tzw. du¿ej metafory, która sprawia, ¿e utwór cechuje osobliwa [czyt. pozorna] prostota, a dopiero ca³oœæ funkcjonuje na zasadzie metafory)albo potraktowaæ temat bardziej swobodnie i, nawi¹zuj¹c wzorem Herberta do tradycji, pójœæ w³asn¹ œcie¿k¹ rozwi¹zañ formalnych.
II. Stachura i „jego” kompozytorzy
Prowadzenie: dr hab. Marek Karwala
Tematyka wyk³adu:
- nie tylko osoba, ale i dorobek pisarski tego oryginalnego twórcy budzi³y za jego ¿ycia (zm. 1979) i budz¹ do dzisiaj wiele kontrowersji. Jedni nale¿¹ do zagorza³ych zwolenników tego pisarstwa, inni zaœ równie gor¹co je krytykuj¹. Zwykle w takich przypadkach prawda le¿y poœrodku, wiêc zapewne i tutaj nie jest inaczej. W przypadku twórczoœci tego autora mamy do czynienia z tekstem, który bez dope³nienia muzycznego pozostaje w wiêkszoœci „kaleki” i nieskoñczony (wszak niektórzy nazywaj¹ Steda „grafomanem”), jego wartoœæ tworzy oprócz noœnej muzyki równie¿ legenda poety – trampa (kultowoœæ); w tym wypadku tekst daje du¿e mo¿liwoœci interpretacyjne, st¹d byæ mo¿e tak ogromna liczba artystów siêgaj¹cych po utwory Stachury;
- przypomnienie kategorii homo viator i toposu wêdrowania (podró¿e kulturowe, w czasie i w przestrzeni); wêdrowanie ku wolnoœci (próby zdefiniowania pojêcia „wolnoœæ” – odwo³ania do definicji s³ownikowych i stanowisk filozoficznych, m.in. do Ericha Fromma),
- rozpoznanie (w dyskusji) zwi¹zków pomiêdzy s³owem poetyckim a muzyk¹ (zaakcentowanie wp³ywu ró¿nych kompozycji na sposób interpretacji tego samego tekstu poetyckiego); genologiczne wyznaczniki piosenki (zwrócenie uwagi na: rytm, rym, refren, paralelnoœæ sk³adników formalnych i treœciowych…),.
Warsztaty:
- pisanie piosenek o „wêdrowaniu ku wolnoœci” (rozumianej w wymiarach: artystycznym, pokoleniowym, spo³ecznym, przestrzennym…),
Dzieñ drugi
III. „Muzycznoœæ” poezji Tadeusza Nowaka
Prowadzenie: dr hab. Marek Karwala
Tematyka wyk³adu:
- powiemy o pozaliterackich korzeniach tej poezji, spoœród których na pierwszy plan wysuwaj¹ siê mity plemienne oraz tradycja chrzeœcijañska, objawiaj¹ce siê jako wspó³egzystuj¹ce ze sob¹ obszary. Skupimy siê na antynomiach wystêpuj¹cych na linii miasto-wieœ, gdzie przestrzeñ miejska jest niemo¿liwa do pe³nego zaakceptowania przez kogoœ o rodowodzie ch³opskim (poeta nas¹cza realia wspó³czesne minion¹ duchowoœci¹ s³owiañszczyzny, baœniowoœci¹, nostalgi¹ za krain¹ dzieciñstwa).
- skupimy siê na stosowanych przez Nowaka formach wypowiedzi (odwo³uje siê do konwencji ballady, pieœni ludowej, psalmu, kolêdy, pacierza…), wska¿emy na muzycznoœæ drzemi¹c¹ w samym tekœcie poetyckim, która wykorzystana zosta³a przez niektórych kompozytorów (Marek Grechuta);
Warsztaty:
- g³ównym ich tematem bêdzie problem „narzucania interpretacji” utworu muzycznego s³uchaj¹cym poprzez rodzaj umuzycznienia (teksty Nowaka zinterpretowane muzycznie przez dwóch kompozytorów – Marka Grechutê i Przemys³awa Gintrowskiego, którzy w swojej pracy na tekstami zwracali uwagê na inne ich walory; wspólnie zastanowimy siê nad tym, czy taka „pomoc” w dotarciu do poezji pomaga j¹ w pe³ni zrozumieæ „dla siebie”;
- nastêpn¹ faz¹ warsztatów bêdzie próba w³asnego „muzycznego” zinterpretowania utworu poetyckiego przez wybranych uczestników warsztatów, przy jednoczesnym zwróceniu uwagi na budowê wiersza, jego wewnêtrzn¹ muzycznoœæ; próba „umuzycznienia” wybranego utworu (tak¿e tych napisanych przez uczestników dzieñ wczeœniej) odbywaæ siê bêdzie na bie¿¹co, przy wspó³udziale Adama £apacza;
IV. Kaczmarski – artysta wszechstronny
Prowadzenie: mgr Barbara Serwatka
Tematyka wyk³adu:
- Jacek Kaczmarski by³ artyst¹ wszechstronnym, pisz¹cym zarówno teksty, jak i muzykê. Nie by³y to, jak twierdz¹ niektórzy, tylko utwory nacechowane politycznie, ale równie¿, o czym wie ju¿ mniej osób, tak¿e te dotycz¹ce historii, kultury i sztuki. Dlatego te¿ warsztaty rozpoczniemy od wprowadzenia, w którym naszkicowane zostan¹ obszary zagadnieñ, poruszanych w twórczoœci artysty,
- kolejnym punktem wyk³adu bêdzie wprowadzenie terminu piosenki autorskiej i dyskusja na temat tego, czym ona jest i w jaki sposób ró¿ni siê od pozosta³ych rodzajów piosenki (np. od poezji œpiewanej); tu równie¿ wspomnienie o integralnoœci tekstu i muzyki, czasem znacz¹cej w kontekœcie odbioru, a czasem pozostaj¹cej na drugim planie, buduj¹cej jedynie nastrój ;
Warsztaty:
- w czêœci warsztatowej skupimy siê g³ównie na ekfrazach Kaczmarskiego, czyli wierszach pisanych o obrazach (interpretuj¹cych je) wielkich mistrzów œwiatowego i polskiego malarstwa – zostanie zaakcentowana swoista synteza sztuk u Kaczmarskiego – œpiewane ekfrazy, czyli po³¹czenie muzyki, s³owa i obrazu;
- zaproponowanie uczestnikom stworzenia „odwróconej” ekfrazy – inspiruj¹c siê utworami Kaczmarskiego tworz¹ oni ich ilustracjê (technika dowolna, równie¿ filmowa), dokonuj¹c przek³adu intersemiotycznego;
Op³ata wstêpu za dwa dni warsztatów - 10 z³
(iloœæ miejsc ograniczona - zapraszamy wszystkich zainteresowanych, szczególnie zaœ m³odzie¿ i seniorów - zapisy osobiœcie w ŒOK, ul. Miko³ajska 2 lub e-mailowo: namuzykowywanie.poezji@gmail.com)
godz. 19:00
Koncert pt.:
KACZMARSKIEGO SZKICE S£OWEM (cz.1)
w wykonaniu ADAMA £APACZA
Jacek Kaczmarski zostawi³ nam ogrom literackich tekstów, z których wiêkszoœæ nie o polityce mówi (jak utar³o siê te utwory klasyfikowaæ) a o historii, kulturze i sztuce. Tym razem proponujemy Pañstwu program, który w ca³oœci poœwiêcony bêdzie w³aœnie tej ostatniej kategorii – zabierzemy Was w œwiat ekfraz Jacka Kaczmarskiego, czyli jego utworów pisanych do obrazów i o obrazach wielkich mistrzów polskiego i œwiatowego malarstwa. Kaczmarski szkicuje nam s³owem grafiki Norblina, Gielniaka i Picassa, maluje przed nami œwiat z obrazów Matejki, Boscha, Bruegela i innych, Adam £apacz zaœ pozwoli zaistnieæ zarówno utworom autora „Alegorii malarstwa”, jak i dzie³om wspomnianych malarzy (koncert bêdzie mia³ równie¿ wymiar audiowizualny). Zatem, zanim wybierzecie siê do Muzeum, zapraszamy do Gminny Oœrodek Kultury w Lanckoronie, gdzie poznacie, czasem zaskakuj¹ce, interpretacje tych bardziej i mniej znanych dzie³ sztuki.
Wstêp wolny.
|